Kalkulator drewna: m3 tarcicy i miąższość kłód

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Drewno kupuje się na metry sześcienne, a zamawia na sztuki, więc kalkulator zamienia jedno na drugie. Dla tarcicy (deski, belki, krokwie, łaty) objętość jednej sztuki to grubość razy szerokość razy długość, po zamianie wszystkiego na metry. Objętość zamówienia to ta wartość razy liczba sztuk. Dla drewna okrągłego (kłody, żerdzie) kalkulator liczy miąższość wzorem Hubera.

Przykład na wartościach domyślnych: krokiew 50 x 150 mm o długości 4,5 m ma objętość 0,05 x 0,15 x 4,5 = 0,03375 m³. Czterdzieści krokwi to 1,35 m³. Z zapasem 10% na docinki i sztuki z wadami wychodzi 1,485 m³, a w jednym metrze sześciennym mieści się takich krokwi niecałe 30 (29,6). Przy cenie 1200 zł/m³, którą wpisujesz sam, koszt z zapasem to 1782 zł.

Zamień milimetry na metry, dzieląc przez 1000, i pomnóż trzy wymiary. Deska 25 x 150 mm o długości 4 m ma 0,025 x 0,15 x 4 = 0,015 m³, więc w metrze sześciennym mieści się około 67 takich desek. Belka 100 x 100 mm i długości 4 m ma 0,04 m³, czyli 25 sztuk na metr sześcienny.

Źródło: obliczenia według wzoru grubość x szerokość x długość dla wymiarów nominalnych.

Tarcica konstrukcyjna jest sprzedawana w wymiarach nominalnych, a rzeczywiste mogą się od nich nieco różnić w granicach odchyłek z normy PN-EN 336. Przy schnięciu drewno kurczy się, więc przekrój suchej belki jest minimalnie mniejszy niż świeżej. Różnice są na tyle małe, że w zamówieniu zwykle ich nie uwzględnia się, ale przy dużych ilościach sprawdź, według jakiego wymiaru tartak rozlicza dostawę.

Miąższość to objętość litego drewna w kłodzie, bez przestrzeni między kłodami. Najprostszą metodą jest wzór Hubera: objętość równa się polu koła o średnicy zmierzonej w połowie długości kłody razy długość kłody. W zapisie dla średnicy w centymetrach i długości w metrach to pi razy d² podzielone przez 40 000, razy długość. Metoda jest opisana w normie PN-D-95000 o pomiarze i obliczaniu miąższości surowca drzewnego.

Przykład: kłoda o średnicy 25 cm w połowie długości i długości 4,5 m ma objętość pi / 4 x 0,25² x 4,5, czyli około 0,221 m³. Czterdzieści takich kłód to 8,84 m³. W kalkulatorze wybierz rodzaj „Drewno okrągłe”, wpisz średnicę w centymetrach, długość i liczbę sztuk.

Źródło: obliczenia według wzoru Hubera V = pi x (d/2)² x L; metoda opisana w PN-D-95000.

Średnicę mierzy się w jednakowy sposób dla całej partii: w korze albo bez kory, zgodnie z umową ze sprzedającym. Kora zajmuje część objętości, więc pomiar w korze daje wyższy wynik niż bez kory.

Drewno na opał sprzedaje się też w metrach przestrzennych, a to nie to samo co metr sześcienny litego drewna. W metrze przestrzennym są szczeliny między polanami, więc lite drewno zajmuje mniej niż jeden metr sześcienny. Kalkulator liczy drewno lite. Jeśli kupujesz na metry przestrzenne, zapytaj sprzedawcę o przelicznik dla rodzaju i długości polan.

Przy budowie więźby dachowej policz osobno krokwie, murłaty, płatwie i łaty, bo każdy element ma inny przekrój. Zsumuj objętości, doliczając zapas 10-15% na docinki i sztuki z wadami. Konkretny zapas zależy od złożoności dachu i sortymentu, więc ustal go z wykonawcą.

Dach dwuspadowy o długości 10 m z krokwiami co 0,8 m wymaga na jednej połaci 10 / 0,8 = 12,5, czyli 13 odstępów i 14 krokwi. Na dwóch połaciach to 28 sztuk. Krokiew 50 x 150 mm o długości 4,5 m ma 0,03375 m³, więc 28 sztuk to 0,945 m³. Rozstaw i przekroje wynikają z projektu, kalkulator liczy tylko objętość zamówienia.

Taras 3 x 4 m z desek 28 x 140 mm układanych ze szczeliną 5 mm daje efektywną szerokość deski 145 mm. Na szerokość tarasu 4 m potrzeba 4 / 0,145 = 27,6, czyli 28 desek po 3 m. Jedna deska ma 0,028 x 0,14 x 3 = 0,01176 m³, więc całość to 0,329 m³, a z zapasem 10% około 0,36 m³. Sprzedawca desek tarasowych często podaje cenę za metr bieżący albo metr kwadratowy, więc zamień wynik na te jednostki.

Średnicę zmierzysz suwmiarką leśną albo taśmą. Przy pomiarze taśmą zmierz obwód i podziel przez pi. Obwód 78,5 cm daje średnicę 25 cm. Kłody nie mają przekroju idealnie kołowego, więc dobrze zmierzyć dwie średnice prostopadłe i wziąć średnią. Pomiar wykonuje się w połowie długości kłody, bez przypadkowych zgrubień i sęków.

Długość kłody mierzy się po jej osi. Kłody sprzedawane jako przycięte do długości handlowej mają zwykle dodatek na przycięcie, więc w kalkulatorze wpisz długość, za którą płacisz, a nie długość największą. Wynik w metrach sześciennych to ilość litego drewna, według której tartak rozlicza zamówienie.

• Wpisanie grubości tarcicy w centymetrach zamiast milimetrach. Objętość wychodzi wtedy dziesięciokrotnie za duża w jednym wymiarze.
• Użycie promienia zamiast średnicy kłody.
• Pomiar średnicy przy cieńszym końcu, co zaniża miąższość.
• Pominięcie zapasu przy zamawianiu więźby.
• Traktowanie metra przestrzennego jak metra sześciennego litego drewna.

1. Wybierz rodzaj drewna: tarcica albo drewno okrągłe.
2. Dla tarcicy wpisz grubość i szerokość w milimetrach. Dla kłód wpisz średnicę w połowie długości w centymetrach.
3. Podaj długość jednej sztuki w metrach oraz liczbę sztuk.
4. Ustaw zapas i cenę za metr sześcienny, jeśli chcesz poznać koszt.
5. Odczytaj objętość sztuki, całego zamówienia i zamówienia z zapasem.

Kalkulator miąższości drewna działa tak samo jak kalkulator drewna okrągłego w leśnictwie, z tą różnicą, że zamiast tablic miąższości podaje wynik wprost ze wzoru. Przy handlu kłodami sprzedawca zwykle podaje własną miąższość, a kupujący może ją sprawdzić tym wzorem na kilku sztukach. Różnice rzędu kilku procent mieszczą się w typowych rozbieżnościach pomiaru, większe warto wyjaśnić przed zapłatą.

Na końcu zamówienia dobrze sprawdzić, czy wymiary tarcicy zamawiasz jako nominalne, czy po obróbce strugarką. Deska strugana o nominalnych 25 mm ma po obróbce mniej, więc objętość sprzedana i objętość, którą ułożysz na ścianie lub podłodze, są różne.

Zamówienie więźby składa się z kilku sortymentów, które sumujesz. Przykład: 28 krokwi z poprzedniej sekcji to 0,945 m³, dwie murłaty 100 x 100 mm o długości 10 m to 0,2 m³, a sto łat 40 x 60 mm po 4 m to 0,96 m³. Razem jest to 2,105 m³ przed doliczeniem zapasu. Każdą pozycję wpisujesz w kalkulatorze osobno i zapisujesz wynik.

Jak obliczyć m3 drewna?

Dla tarcicy pomnóż grubość, szerokość i długość w metrach, a wynik pomnóż przez liczbę sztuk. Dla kłód użyj wzoru Hubera.

Jaki jest wzór na miąższość kłody?

V = pi x d² x L / 4, gdzie d to średnica w połowie długości, a L to długość kłody, obie w metrach.

Ile desek 25 x 150 mm o długości 4 m jest w metrze sześciennym?

Jedna deska ma 0,015 m³, więc w metrze sześciennym mieści się około 67 sztuk.

Czy średnicę mierzy się z korą?

To zależy od umowy. Ważne, żeby cała partia była mierzona tak samo. Pomiar z korą daje wyższy wynik.

Czym różni się metr sześcienny od przestrzennego?

Metr sześcienny to objętość litego drewna. Metr przestrzenny obejmuje także szczeliny między ułożonymi polanami, więc litego drewna jest w nim mniej.

Ile zapasu doliczyć do tarcicy?

Kalkulator ma domyślnie 10%. Przy prostych elementach wystarczy mniej, przy skomplikowanej więźbie więcej. Wartość ustal z wykonawcą.